PCB tasarımında vidalar genellikle mekanik sabitleme için kullanılır. Bazen vida başlarının PCB yüzeyiyle aynı hizada olması veya hafifçe gömülü olması gerekir. Bu etkiyi elde etmek için mühendisler, devre kartında havşa delikleri ve gömme delikleri gibi özel delikler tasarlarlar. Bu delikler, farklı tipteki vidaların sıkıca sabitlenmesini sağlarken, devre kartının işlevselliğini ve görünümünü de artırır.
Havşa ve Konik Havşa Nedir?
Karşı delik, genellikle orijinal pilot deliğin tabanından büyütülmüş, düz tabanlı silindirik bir girintidir. Genellikle soket başlı vidaların başının PCB yüzeyine gömülü veya aynı hizada olması gereken durumlarda kullanılır.
Havşa deliği, vida başlarını veya eğimli cıvataları yerleştirmek için PCB laminatına açılan bir girintidir. Vida başının PCB yüzeyiyle aynı hizada veya biraz daha alçakta olmasını sağlayarak, kart yüzeyinin temiz ve pürüzsüz kalmasını sağlar.
Basitçe ifade etmek gerekirse, bir havşa deliği ile bir havşa açma deliği arasındaki temel fark, deliğin geometrisinde yatmaktadır: ilki düz tabanlı bir yapıdır, ikincisi ise konik bir yapıdır.
Havşa ve Konik Delikler için Gerekli Parametreler
Karşı delik ve gömme deliklerinin doğru şekilde üretilebilmesi için PCB tasarım dosyasında ilgili detaylı parametrelerin sağlanması gerekmektedir.
1. Karşı delik
• Pilot delik çapı (D1)
• Karşı delik çapı (D2)
• Karşı deliğin derinliği (H)
• Delik niteliği: PTH veya NPTH
• Karşı delik tarafı (Üst veya Alt)
2. Havşa
• Pilot delik çapı (D1)
• Havşa deliği çapı (D2)
• Havşa derinliği (H) veya açı
• Delik niteliği: PTH veya NPTH
• Havşa deliğinin kenarı (Üst veya Alt)
Havşa ve Konik Başlı Matkap Uçları için Semboller
Mühendislik ve PCB tasarım çizimlerinde, havşalar ve konik başlı vidalar, kolay tanımlama için farklı standart sembollerle ayırt edilir
• Karşı delik sembolü "⌴" dir.
• Havşa deliğinin sembolü "⌵" dir.
Bu standartlaştırılmış semboller, tasarımcıların ve üreticilerin düz tabanlı delikler (gömme delikler) ile konik delikler (gömme delikler) arasında hızlı bir şekilde ayrım yapmalarını sağlar.
Çizimlerde Havşa ve Konik Delik Nasıl Gösterilir
PCB veya makine mühendisliği çizimlerinde, havşa deliği ve gömme delik genellikle boyut gösterimleri ve sembollerle gösterilir.
1. Karşı Delik Temsili
Öncelikle pilot delik (daha küçük çaplı delik) açın, ardından üzerine daha büyük bir havşa deliği açın.
Tipik notasyon formatı şöyledir:
⌀D1 ⌴ ⌀D2 × H
Bu işaretleme yöntemi genellikle standart boşluklu M20 altıgen soket cıvataları gibi durumlarda kullanılır.
2. Havşa Gösterimi
Havşa deliği için yaklaşım, havşa deliği için kullanılan yaklaşıma benzer. Tek fark, üst kısmının konik bir yapıda olması ve çizimde havşa deliği sembolüyle gösterilmesidir:
⌀D1 ⌵ ⌀D2 × 90°
Çizimde, boyutun altındaki kesit görünümü, deliğin derinliğini ve açısını gösterecek ve bu da havşa ve karşı delik delikleri arasındaki farkı ve gerçek delme yöntemini daha net anlamanıza yardımcı olacaktır.
Mekanik ve PCB tasarımında, havşa açma ve gömme vida arasındaki farkı anlamak çok önemlidir. Her ikisi de vida başının yüzeyle aynı hizada olmasını veya hafifçe gömülmesini sağlama işlevine sahiptir, ancak yapıları ve kullanımları farklıdır:
• Düz başlı vidalar kullanılırken, havşa delikleri tercih edilmelidir. Bu delikler konik şekillidir ve vida başının yüzeye yapışması için uygundur.
• Soket başlı vidalar kullanılırken, karşı delik açılmalıdır. Bu delikler düz tabanlı bir yapıya sahiptir ve vida başlarının tamamen gömülü olmasını sağlar.
Tasarım çiziminde havşa deliği sembolünün ve gömme deliği sembolünün doğru şekilde işaretlenmesi, sadece işleme doğruluğunu ve düzgün montajı garantilemekle kalmaz, aynı zamanda nihai ürünün tasarım gereksinimlerini karşılamasını da sağlar.
